Perimenopauza označava vrijeme „oko“ menopauze. Naziva se još i period tranzicije u kojem jajnici postepeno prestaju da rade. U tom periodu žene mogu imati i dalje naizgled redovne menstruacije uz uredne hormonalne analize. Ovulacija može postati nestalna, a zatim prestati. Ovaj period tranzicije može trajati nekoliko godina, najčešće počinje u 40-im godinama života. Simptomi poput promjena raspoloženja, nesanice i izraženog predmenstrualnog sindroma mogu biti izraženi i česti. Ove pacijentice često ostaju neprepoznate od strane svojih ljekara, a njihove tegobe odbačene jer su medicinski nemjerljive.
Razlikuje se rana i kasna perimenopauza. Ukoliko ciklusi uporno variraju u dužini sedam dana ili više, radi se o ranoj perimenopauzi. Ukoliko ciklusi variraju u dužini 60 dana ili više, radi se o kasnoj perimenopauzi. Perimenopauza može trajati 2-8 godina.
Hormonalne promjene u perimenopauzi
Tokom perimenopauze nivo estrogena – glavnog ženskog hormona – u tijelu raste i opada neravnomjerno. Menstrualni ciklusi se mogu produžiti ili skratiti, a ovulacije mogu postati nestalne što dovodi do smanjenja nivoa progesterona. Upravo taj nesrazmjer u odnosu nivoa estrogena i progesterona daje specifične simptome perimenopauze kao što su promjene raspoloženja i osjećaj izraženog predmenstrualnog sindroma. Također je moguće osjetiti simptome nalik menopauzi, kao što su valovi vrućine, problemi sa spavanjem i suhoća vagine. Nakon što prođe 12 uzastopnih mjeseci bez menstruacije, može se reći da je period perimenopauze završen i da je nastupila menopauza.
Preskakanje menstruacije tokom perimenopauze je uobičajeno i očekivano. Često menstrualni ciklusi preskaču mjesec dana i vraćaju se. Ili preskoče nekoliko mjeseci, a zatim ponovo započnu mjesečne cikluse na nekoliko mjeseci.
Menstrualni ciklusi imaju tendenciju da budu kraći u ranoj perimenopauzi, tako da su menstruacije bliže jedna drugoj. Kako se menopauza bliži, menstruacije se udaljavaju mjesecima prije nego što prestanu.
Simptomi
- Neredovne menstruacije. Kako ovulacija postaje sve nepredvidljivija, vremensko razdoblje između menstruacija može biti duže ili kraće, menstrualno krvarenje može biti oskudnije ili jače.
- Valovi vrućine su česti tokom perimenopauze. Intenzitet, dužina i učestalost variraju.
- Problemi sa spavanjem često nastaju zbog valova vrućine ili noćnog znojenja, ali ponekad san postaje nepredvidiv čak i bez njih.
- Promjene raspoloženja, razdražljivost ili povećan rizik od depresije mogu se desiti tokom perimenopauze.
- Kada se nivo estrogena smanji, vaginalna tkiva mogu izgubiti vlažnost i elastičnost, čineći snošaj bolnim.
- Nizak nivo estrogena takođe može dovesti do čestih urinarnih ili vaginalnih infekcija.
- Smanjenje plodnosti. Kako ovulacija postaje nepravilna, sposobnost začeća se smanjuje.
- Promjene seksualne funkcije. Tokom perimenopauze, seksualno uzbuđenje i želja se mogu promijeniti.
- Gubitak koštane gustine, povećavan rizik od osteoporoze.
- Promjena nivoa holesterola. Pad nivoa estrogena može dovesti do nepovoljnih promena u nivoima holesterola u krvi, uključujući povećanje holesterola niske gustine (LDL) — „lošeg“ holesterola i smanjenju holesterola visoke gustine (HDL) – “dobrog” holesterola, što povećava rizik od srčanih bolesti.
DIJAGNOZA
Dijagnoza perimenopauze se postavlja na osnovu anamneze. Hormonalni testovi nisu od pomoći u postavljanju dijagnoze. Procjenom anti Mulerovog hormona (AMH) i Inhibina B može se verificirati smanjena ovarijalna rezerva koja je jedan od znakova perimenopauze. Također ginekološkim ultrazvukom se moze dokazati smanjen broj antralnih folikula (AFC) koji je također prisutan u perimenopauzi.
Tvoja Dr. Sc. Selma Jusufović, dr. med
Vaš komentar